Erkekcom – E-Dergi

Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır?

Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır?

Bir işyerinde haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai anlamına gelmektedir. Normal mesaisi için bir ücret alan işçi, fazla mesaisi için de ayrıca bir ücret alacaktır. Sınırları 4857 sayılı İş Kanunu ile belirlenen Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır? bu yazımızın konusu olacak.

Fazla Mesai Kavramı

Mesai, Arapça kökenli bir kelime olup çalışma anlamına gelmektedir. Fazla mesainin kanunen karşılığı olan terim “fazla çalışma” dır. Çalışma hayatında, zaman zaman fazla çalışma yerine fazla mesai, fazla sürelerle çalışma yerine fazla sürelerle mesai kavramının kullanıldığına rastlarız.

İş Kanunu’nda Fazla Mesai

Fazla Mesai ya da Fazla Çalışma 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca kanunda zorunluluk durumları ile ilgili düzenlemeleri içeren 42. Ve 43. maddeler yer almaktadır.

Fazla çalışmanın detaylarını içeren bir yönetmelik de yayınlanmıştır. Bu yönetmelik 06.04.2004 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği” dir.

İşçi ve işveren iş sözleşmesini başlatırken bir ücrette karar kılarlar. Kişinin normal çalışmasının karşılığı olacak olan bu ücret, İş Kanunu’nda belirtilmiş olan haftalık maksimum çalışma süresine kadar olan çalışmaların karşılığıdır.

İş Kanunu’na göre bir işyerinde haftalık çalışma süresi, en fazla 45 saat olarak belirlenebilir. Dolayısıyla “asıl ücret” ya da “çıplak ücret” dediğimiz sadece çalışma karşılığı alınan ücret, en fazla 45 saatlik çalışmayı kapsamaktadır. 45 saati aşan çalışmalar, “fazla çalışma” olmaktadır. Bu fazladan çalışma için de, işçiye ayrıca bir ücret hesaplanıp ödenir.

Kanunda yer alan bir diğer terim “fazla sürelerle çalışma” ise, işyerinde belirlenmiş haftalık çalışma süresi kanuni sınırın altında olması durumunda kanuni sınıra kadar yapılan çalışmaları ifade etmektedir. Örneğin yasal olarak maksimum çalışma süresi 45 saatken, A şirketinde çalışma süresi haftalık 40 saat belirlenmişse, haftalık 45 saate kadar yapılmış fazladan çalışmalar “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılacaktır. Eğer fazladan çalışma ilgili hafta için 45 saati de aşmışsa, 45 saati aşan kısım “fazla çalışma” olarak adlandırılacaktır.

İlginizi Çekebilir:  Kat maliki ne demek?

Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ücretinin Hesaplanması

Fazla çalışma, yani haftalık 45 saati aşan çalışmalarda, çalışılan her fazladan saat için ücret %50 zamlı ödenmelidir.

Örneğin bir hafta 50 saat çalışmış olan işçinin fazla çalışma ücretini hesaplamak için önce kişinin saatlik ücretini bilmemiz gerekir. Kişinin aylık asgari ücretle çalıştığını varsayalım. Asgari ücret 2018 yılında 2.029,50 TL. Kişinin bir aylık kazancı olan asgari ücretin saatlik tutarını bulmak için 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden 225 saate bölmemiz gerekir.

Saatlik Ücret = 2.029,50 / 225 = 9,02 TL

Fazla Çalışma için ücretin %50 zamlı halini bulmamız gerekir. Bunun içinde 1,5 ile çarpıyoruz.

%50 Zamlı Ücret = 9,02 *1,5=13,53 TL

Fazla Çalışma Ücretini bulmak için 45 saatin üzerinde kalan saatleri %50 zamlı hesaplıyoruz.

50 – 45 = 5 saat

5 saat * 13,53 TL=67,65 TL fazla çalışma ücreti ödenecektir.

Fazla Sürelerle Çalışma, yani haftalık 45 saatin altında kalan fazladan çalışmalarda ücret %25 zamlı hesaplanmalıdır.

Örneğin, haftada 40 saat çalışılan bir işyerinde bir hafta 43 saat çalışmış olan 3.000 TL ücretli işçinin fazla sürelerle çalışma ücretini hesaplamak için önce kişinin saatlik ücretini bulup %25 zamlı hesaplayarak fazladan çalıştığı süre ile çarparız.

Burada saatlik ücret bulunurken, haftalık 45 saat çalışan kişilerde olduğu gibi 225 saate değil daha farklı bir saate bölmek gerekir. İşçi, iş sözleşmesi yapılırken ücretini, haftalık 40 saat çalışma karşılığında anlaşmış. İş Kanunu’na göre kişi 6 iş günü çalışarak hafta tatilini hak eder. Haftada 5 gün de çalışsa 6 gün çalışmış gibi saatlik ücreti hesaplanır.

Buradan hareketle, haftalık çalışma süresinden kişinin saatlik ücretini buluruz. Kişinin bir aylık kazancının saatlik tutarını bulmak için 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden saate bölmemiz gerekir.

İlginizi Çekebilir:  Türkiye'nin yüzde 70'i borçlu

Günlük Çalışma Saati = Haftalık Çalışma 40 saat / 6 gün = 6,667 Saat

1 Aylık Çalışma Saati = 6,667 * 30 gün = 200 Saat

Saatlik Ücret = 3.000 / 200 = 15 TL

Fazla Süreli Çalışma için ücretin % 25 zamlı halini bulmamız gerekir. Bunun içinde 1,25 ile çarpıyoruz.

%25 Zamlı Ücret = 15 *1,25 = 18,75 TL

Fazla Süreli Çalışma Ücretini bulmak için 40 saati aşan ama 45 saatin altında kalan saatleri %25 zamlı hesaplıyoruz.

43 – 40 = 3 saat

3 saat * 18,75 TL=56,25 TL

Fazla Çalışması Yasak Olan Kişiler

Öncelikli olarak fazla mesai yapmak istemeyen, bunun için iş sözleşmesinde ya da dilekçesinde onay vermemiş işçilere fazla mesai yaptırılamaz. Fazla çalışma yapma konusunda işçinin onayının alınması zorunludur.

Yıl içinde yapılacak fazla çalışma saatle sınırlandırılmıştır. Bir yılda 270 saatten fazla, fazla mesai yapılamaz.

Ayrıca;

  • 18 yaşını doldurmamış işçiler
  • Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler
  • Kısmi süreli çalışan işçiler
  • Sağlığının elvermediğini belgeleyen işçiler

onay vermiş olsalar fazla çalışma yapmaları yasaktır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ