Erkekcom – E-Dergi

Ayı ve Boğa Piyasası Eğilimi Nedir?

Ayı ve Boğa Piyasası Eğilimi Nedir?

Haberlerde sıklıkla karşımıza çıkan ayı ve boğa eğilimi ifadelerinin ne ifade ettiği konusunda detaylı bilgileri bu yazıda sizlerle paylaştık.

Yeni yatırımcılar başta borsa piyasası olmak üzere, forex piyasası, hisse senedi piyasası gibi finans piyasalarına ilk adım attıkları zaman karşılaşacakları il terimler arasında ayı ve boğa piyasası terimleri olacaktır. Genel olarak “piyasa ayı eğilimi gösteriyor”, “piyasaya boğalar hakim oldu”, “altın ayı piyasasına girdi” tarzında cümleler kullanılmaktadır. Borsa nasıl oynanır hakkında bilgiler verirken bu iki önemli konuya da değinmek istiyoruz.

Bu terimler aslında piyasanın yönünü yani trendini belirtmek için kullanılan terimlerdir. Ayrıca bu terimler karşınıza “bullish market” ve “bearish market” şeklinde de çıkabilir. Ayı piyasası genel olarak fiyatların kötümser olduğu ve taraftarlarının da fiyatların daha çok düşeceğini savunduğu piyasa trendidir. Boğa piyasası da tam tersi olarak iyimser bir yaklaşım sergilenmesidir. Fiyatların daha da yükseleceği bir piyasa trendini ifade etmektedir.

Şimdi ayı ve boğa piyasası ne demek daha detaylı bir şekilde göz atalım:

Ayı Piyasası Nedir?

Ayı piyasası, fiyatların kötümser ilerlediği ve genel olarak düşüşün hakim olduğu piyasa tipidir. Yatırımcıların satışa geçmeye başladığı ve fiyatların artık düşüşe geçeceği düşüncesinin hakim olduğunu da söyleyebiliriz.

Ayı piyasası hakimiyeti görüldüğü zaman fiyatlarda talebin azalmasına da bağlı olarak düşüşler gözlenecektir. Kötümser bir havanın hakim olduğu ayı eğilimi etkisini gösterdikçe de fiyatlar düşmeye devam edecektir. Aynı zamanda piyasada satışlar çoğunlukta görülecektir. Yatırım aracının fiyat grafiğine bakıldığı zaman da aşağı yönlü bir hareket gözlenecektir.

Piyasa trendinin tam olarak karşılığı ise fiyatların ilerlediği yöndür. Yani teknik ve temel analizler sonucunda piyasanın hangi yönde gideceğini tahmin edebilirsiniz. Genel olarak trendi yorumlayabilir ve buna göre alım veya satım işlemlerinizi gerçekleştirirsiniz. Hisse senedi piyasası ve emtialarda yoğun bir şekilde kullanılan ayı ve boğa eğilimi kavramları, fiyatların gelecekte ilerleyecekleri yönü belirtir.

18 yüzyıldan itibaren Londra‘da doğan ayı piyasası tabiri, ABD‘de sık kullanılmasıyla birlikte yaygınlaşmıştır. Zaten biraz ABD hisse senedi piyasasına yönelik haberlere göz atacak olursanız bu tabirlerin sıkça kullanıldığını da görürsünüz. Ayrıca tabirin şu deyimle ortaya çıktığı bilinmektedir; “ayıyı yakalamadan derisini satmak.”

Varlığından bahsedebilmek için bir zirveden % 20 oranında düşüş meydana gelmesi gerekmektedir. Böyle bir durumla karşılaşıldığı zaman, piyasada kötümserlik hakim olmaya başlar ve satıcıların sayısı artar. Dolayısıyla fiyatlarda da gerileme bariz bir şekilde görülmeye başlar.

Ayı Piyasası Oluşum Aşamaları

Oluşum aşaması ise şu şekilde sıralandırılabilir:

  • Yatırımcılar piyasadaki fiyatların zirveye yaklaştığını veya zirvede olduğunu düşünmeye başlarlar. Bu nedenle de yavaşça satışa geçmeye başlarlar.
  • İlk aşamada başlayan satışlarla birlikte diğer yatırımcılar, piyasanın düşmeye başladığını görür ve panik havası oluşur. Bu şekilde satışlar hız kazanır ve fiyatlarda daha büyük düşüşler gözlenir.
  • Son aşamada ise fiyatların yeteri kadar düştüğü ve ucuzladığı düşünülür. Yararlanmak isteyen yatırımcıların alımlarıyla birlikte piyasa yeniden canlanmaya başlar. Kötü gelişmelerin sonunun geldiği düşünülür ve alıcılar sahneye çıkmaya başlar.

Örneğin; altın fiyatları kapsamında 2013 yılında görülen performans göz önüne alındığı zaman 12 yıl boyunca genel olarak fiyat trendine bakıldığında sürekli bir artış gözlenmektedir. İşte bu boğa eğilimi demektir. Ama 2013 yılında göstermiş olduğu sert düşüşler sonrasında trende bakıldığı zaman ayı eğilimi gösterdiği de kolaylıkla gözlenecektir. Aynı şekilde hisse senedi piyasasında 2013 yılında gözlenen talep artışı ve buna bağlı olarak fiyat artışları ABD ve Avrupa hisse senetleri boğa piyasası eğilimi içerisinde olduklarını göstermektedir.

Ayı Piyasasında Nasıl Yatırım Yapılır?

Piyasada fiyatlar düşerken ve beklentiler olumsuz yönde ilerlerken, genel olarak yatırım yapmaya çekinilir. Ama ayı piyasasının bu hareketlerinden de faydalanmanız mümkündür. Elbette bunun için mevcut hareketlerin aslında ucuz yatırım fırsatı anlamına gelmediğini bilmek gerekir.

Ayı eğiliminde en sık yapılan hata, agresif bir şekilde ucuz olan her şeye uzun vadede yatırım yapmaktır. Çünkü bu eğilim söz konusu olduğu zaman hisseler ucuzlamazlar. Sadece aşağı doğru fiyat çöküşlerine zemin hazırlanır.

Birçok şirket için en iyi yatırım fırsatı, piyasanın kendisi hakkında negatif görüşlere sahip olduğu dönemlerde elde edilmektedir. Elbette bunu bir yatırımcının tanımlaması öyle kolay bir şey değildir. Piyasaları aptal, kendinizi zeki yerine koyarak, fiyatların düşüşe geçeceğini düşünmeniz faka basmanıza neden olabilir.

Piyasada yaşanan düşüşlerin birçok sebebi olabileceği için doğrudan ayı eğilimine girdiğini düşünmeniz yanlış olacaktır. Bu nedenle önce fiyatlardaki hareketleri doğru analiz etmeniz gerekir. Bir hissenin fiyatı ne kadar ucuzlarsa ucuzlasın, daha da düşebilir. Bunu unutmamalı ve her düşüş hareketini ayı eğilimi olarak görmemelisiniz.

Ayı eğiliminde birçok yatırım fırsatı ile karşılaşabilirsiniz. Normal bir zamana göre daha dikkatli bir şekilde hareket ederek, gerçekten iş görecek enstrümanları seçebilirsiniz. Anlamadığınız alanlar yerine zaten hakkında bilgi sahibi olduğunuz ürünleri incelemelisiniz. Eski hareketlerini bildiğiniz bir ürünü daha iyi yorumlayabilirsiniz.

Ayı piyasasında zarar etmekten kurtulmak için dikkat etmeniz gereken şeyler de vardır. Bunların başında söylentilerle hareket etmemek gelir. Sırf birileri öyle düşünüyor diye o yönü seçmemelisiniz. Kendi beklentileriniz dahilinde ilerlemelisiniz.

Dikkat etmeniz gereken bir diğer konu ise acele karar vermemek ve piyasalarla inatlaşmamaktır. Eğer normalden farklı bir hareket görüyorsanız hemen atlamayın ve bir süre inceleyin. İlk oluşan panik havasından uzak durun ve devamlılığını analiz edin. Daha sonra da piyasa ile inatlaşmadan yön değiştirin.

Trend analizlerini es geçmek yapacağınız en büyük hatalardan birisi olacaktır. Bu analizi bilmiyorsanız hemen öğrenin ve mevcut hareketleri inceleyin. Uzun vadeli bir yatırım aracında grafiğe baktığınız zaman destek – direnç seviyelerini ve genel trendi belirleyin. Bu sayede ne zaman nasıl bir hareket yapmanız gerektiğini anlarsınız.

Boğa Piyasası Nedir?

Fiyatların iyimser ve genel olarak yükselişin hakim olduğu piyasa tipidir. Yatırımcıların alıma geçtikleri ve beklentilerin iyi yönde olduğu tiptir de diyebiliriz. Aynı şekilde piyasaya boğalar hakim olduğu zaman da fiyatlar aşırı yükselişe geçecektir. Uzun vadeli bir yatırımcı iseniz piyasanın genel trendi boğa eğilimi ise elinizdeki hisse senetlerinden güzel bir kazanç elde edebilirsiniz.

Genel olarak alımların yapıldığı bir trenddir ve yatırım aracının fiyat grafiğine bakıldığı zaman yukarı yönlü hareket gözlenecektir. Ayı piyasasında olduğu gibi 18. yüzyılda kullanılmaya başlamıştır ve ABD ile yaygınlaşmıştır. Genellikle doların ve hisse senedi piyasasının boğa piyasasına girdiği haberler, ABD tarafında gururla haberlere konu olurlar. Bunu da bariz bir şekilde görmeniz mümkündür.

Boğa Piyasası Oluşum Aşamaları

Boğa piyasasının oluşum aşamasını da şu şekilde sıralandırabiliriz:

  • Ayı piyasasının tam tersi olarak; fiyatların yeteri kadar dip seviyeleri gördüğü düşünülür ve büyük yatırımcılar alıma geçerler.
  • Büyük yatırımcıların alımlarıyla birlikte yukarı yönlü hareketlenmeye başlayan fiyatlar, diğer yatırımcıların da dikkatini çeker ve alımlar başlar. Ayrıca alımların artmasıyla piyasalarda iyimserliğin yaşandığı da düşünülür.
  • Son aşamada, küçük yatırımcıların da alıma geçmesiyle birlikte fiyatlar yükselişi hızlandırır ve belli bir doygunluğa ulaşır. Tekrar bir fiyat düşüşü yaşanana kadar da boğa piyasasının hakim olduğu söylenir.

Fiyatlar, dip seviyenin % 20 üstüne çıktığında boğa piyasasının başladığı da söylenmeye başlar. Bazı uzmanlara göreyse; ayı piyasasının sonucunda düşük olan fiyatlara gelen yoğun ilgi sonucunda boğa piyasasına dönülür. Dolayısıyla bu döngünün piyasalarda sürekli yaşandığı söylenir.

Boğa Piyasasında Nasıl Yatırım Yapılır?

Genel olarak; sektör veya belli bir yatırım aracı grubunun en az yüzde 80’inin uzun bir süre boyunca yükselmesi durumunda boğa eğiliminden bahsedilebilir. Ayrıca piyasa endekslerinin en az yüzde 15 oranında yükselmesiyle bu durum söz konusu olabilir.

Yüksek istihdam, artan harcanabilir gelir ve iş karı gibi göstergeler ile ekonominin güçlenmesi de boğa eğilimine işaret etmektedir. Yükselen yatırımcı güveni boğalara işaret ederken, herhangi bir ekonomik göstergenin yarattığı etkiden daha fazlasını yaratır.

Boğa eğilimleri, gayri safi yurt içi hasılaya ve işsizlik oranındaki düşüşe paralel olarak gerçekleşmektedir. Çoğu zaman da şirket karlarındaki artış ile çakışmaktadır. Toplam piyasa talebi genellikle hisseler için önemli olurken, menkul kıymetlere olan arz ve talep artmaktadır. Talep güçlü olurken, arz zayıftır.

Yatırımcılar az miktarda satış yaparken, daha çok alım yoluna gideceklerdir. Bu eğilim hakimken yatırımcılar, kar etmek için piyasada kalmaya istekli olacaklardır. Bu eğilimden yararlanmak isteyen yatırımcılar ise yükselen fiyatlardan yararlanmak ve zirveye ulaştıklarında satmak için erken satış yapmalıdır. Eğer daha fazla yükselmesini beklerseniz büyük bir risk almış olursunuz.

Ayı ve Boğa Piyasalarının Arz-Talep ile İlişkisi

Ayı ve boğa piyasası eğilimlerini arz ve taleple ilişkilendirmek yanlış olmayacaktır. Bilindiği gibi fiyatlar, arz ve talep dengesine göre belirlenmektedir. Talebin artması fiyatların yükselmesine neden olurken, azalması da fiyatların düşmesine neden olacaktır. Arz ve talep ilişkisi bu şekilde en basit haliyle anlaşılabilir. Elbette bu iki faktörü etkileyen birçok makro ekonomik veri bulunmaktadır ve bu nedenle de iyi bir piyasa takipçisi olmak gerekmektedir.

Piyasa eğilimleri; trend analizleri ile belirlenebilir. Borsada yapılan analizlerden bahsederken destek ve direnç kavramlarına değinmiştik. Uzun vadeli olarak yatırım aracının fiyat grafiğine bakıldığı zaman ve destek – direnç noktaları belirlendiği zaman piyasanın genel trendi belirlenebilir. Aynı zamanda teknik analistlerin en genel görüşüne göre piyasa trendi kendini tekrarlayan bir niteliğe sahiptir.

Her piyasa belirli bir zaman diliminde ya boğa eğilimi ya da ayı eğilimi gösterir. İki eğilimin bir arada olması ise mümkün değildir. Ancak balık eğilimi denilen ve yatay seyir dönemleri de meydana gelmektedir. Bu balık eğilimi denilen yatay seyir dönemlerinde sabit bir hareket vardır ve fiyatlarda aşırı bir hareket gözlenmemektedir.

Teknik analizler arasında trend belirlenmesi adına Dow Teorisi‘nden bahsedilmektedir. Charles Dow teknik analizlerin atası olarak tanınmaktadır ve hisse senedi piyasasında adından en çok bahsedilen kişidir. 1902 yılında ölümünden bu yana hala Dow teorisi sağlam bir şekilde savunucularını bulmaktadır.

Kısaca Dow teorisinden bahsetmek gerekirse;

  • Teori 6 temel ilkeye dayanmaktadır.
  • Piyasada 3 temel trend bulunmaktadır. Piyasada trendler kendinden süre bakımından daha büyük olan bir sonraki trendi düzeltmektedir. Bu trendler:
  1. 1 yıldan uzun olan ana trenddir ve birincil hareketi temsil eder.
  2. 3 hafta ile 3 ay arasındaki trend ikincil hareketi temsil eder.
  3. 3 haftadan daha az olan trend küçük dalgalanmaları temsil eder.
  • Ana trend 3 aşamada oluşmaktadır. Bu aşamalar ise;
  1. Fiyatların düşük olduğu ve tecrübeli yatırımcıların bu dönem de alımlar yaparak birikime geçtikleri toparlanma aşaması;
  2. Fiyatların hızlı bir artış gösterdiği ve trendi izleyen yatırımcıların alıma geçtiği boğa piyasası aşaması;
  3. Fiyatların artık aşırı yükseldiği ve düşüşe geçeceğini öngören tecrübeli yatırımcıların satışa geçtiği dağıtım aşaması yani ayı piyasası aşamasıdır.
  • Piyasa göstergesi olan endeksler ile ortalamalardan alınan sonuçların birbiri ile aynı uyarıları vermesi gerekir.
  • İşlem miktarı ile trend birbirine uyumlu olmalıdır. Yani boğa eğilimi varken işlem miktarının da artıyor olması gerekir.
  • Piyasa eğiliminin değiştiğine dair sinyaller alınmıyorsa hala aynı trend geçerliliğini korumaktadır.

Dow teorisi üzerinden piyasanın trendini belirleyebilir, destek – direnç noktalarını belirleyerek en doğru zamanda alım – satım işlemlerinizi gerçekleştirebilir, piyasa eğilimleri ile işlem miktarlarını karşılaştırarak fiyat trendini belirleyebilirsiniz.

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ